Dự lễ hội có đồng chí Lê Văn Cường – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mậu Lâm; đồng chí Lê Thị Nhung – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã; đồng chí Hoàng Văn Thủy – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã; cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, Ban Chấp hành Đảng bộ xã; lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể và đông đảo Nhân dân địa phương.

Đồng chí Lê Văn Cường – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Lê Thị Nhung – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã; đồng chí Hoàng Văn Thủy – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã dự Lễ hội đền thờ Bạch Y Công Chúa xuân Bính Ngọ 2026.

Các đồng chí trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ xã; lãnh đạo các ban, ngành, đoàn thể xã tham dự Lễ hội đền thờ Bạch Y Công Chúa xuân Bính Ngọ 2026.

Ngay từ sáng sớm, khu vực đền thờ Bạch Y Công Chúa đã trở nên nhộn nhịp. Trong làn sương xuân còn bảng lảng trên những triền đồi Phú Sơn, từng dòng người thành kính hướng về ngôi đền cổ kính nằm bên sườn đồi để dâng hương tưởng nhớ vị nữ thần linh thiêng. Cờ hội rực rỡ, tiếng trống, tiếng chiêng vang vọng khắp làng quê tạo nên bầu không khí vừa trang nghiêm, vừa ấm áp của một sinh hoạt văn hóa tâm linh lâu đời.

Phát biểu khai mạc lễ hội, đồng chí Trịnh Minh Lâm – Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã Mậu Lâm đã ôn lại lịch sử hình thành cùng những giá trị văn hóa, tín ngưỡng của di tích đền thờ Bạch Y Công Chúa. Đền tọa lạc trên vùng đất Phú Sơn – khu vực tiếp giáp giữa đồng bằng và miền núi phía tây nam xứ Thanh, xưa thuộc xã Hạ Bồng, châu Như Xuân.

Đồng chí Trịnh Minh Lâm – Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND xã Mậu Lâm phát biểu khai mạc Lễ hội đền thờ Bạch Y Công Chúa xuân Bính Ngọ 2026.

Theo truyền thuyết dân gian, Bạch Y Công Chúa là con gái của Sơn Tinh và Mỵ Nương, cháu ngoại vua Hùng, được giao cai quản 81 cửa rừng của cõi Nam Giao. Trong tín ngưỡng dân gian, Bạch Y Công Chúa được tôn kính như hóa thân của Mẫu Thượng Ngàn – vị nữ thần cai quản núi rừng, che chở cho cư dân miền sơn cước. Hình tượng vị nữ thần không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn phản ánh khát vọng của cư dân vùng núi về sự bình yên và no ấm.

Trong lịch sử, Bạch Y Công Chúa đã được các triều đại phong kiến sắc phong với nhiều mỹ tự cao quý, trong đó có danh hiệu “Trang vi dực bảo Trung Hưng thượng đẳng thần”. Những đạo sắc phong cùng nhiều hiện vật cổ hiện vẫn được lưu giữ tại di tích, trở thành những chứng tích quý giá khẳng định vị trí của tín ngưỡng thờ Bạch Y Công Chúa trong đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng cư dân nơi đây.

Theo các bậc cao niên trong làng Phú Sơn, trước đây đền thờ được xây dựng khá quy mô theo kiến trúc chữ Đinh gồm Tiền đường và Hậu cung. Tuy nhiên, trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, công trình đã bị tàn phá gần như hoàn toàn. Sau khi hòa bình lập lại, với sự chung tay đóng góp của Nhân dân cùng tấm lòng thành kính đối với vị nữ thần, di tích từng bước được phục dựng, tôn tạo và trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng đặc sắc, đền thờ Bạch Y Công Chúa đã được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh, trở thành địa chỉ sinh hoạt văn hóa tâm linh tiêu biểu của người dân địa phương.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, thực hiện Nghị quyết số 1686 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, hai xã Mậu Lâm và Phú Nhuận được sáp nhập thành xã Mậu Lâm mới. Trên cơ sở Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Mậu Lâm nhiệm kỳ 2025 – 2030, địa phương xác định khai thác và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa gắn với phát triển du lịch tâm linh là một trong những khâu đột phá nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Trong định hướng đó, di tích đền thờ Bạch Y Công Chúa cùng lễ hội truyền thống của Nhân dân thôn Phú Sơn ngày càng được quan tâm tu bổ, tôn tạo và tổ chức trang trọng, nền nếp. Không chỉ góp phần gìn giữ một di sản văn hóa quý của địa phương, lễ hội còn từng bước tạo điểm nhấn trong phát triển du lịch văn hóa – tâm linh, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Mậu Lâm.

Sau phần khai mạc, đồng chí Lê Văn Cường – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mậu Lâm đã thực hiện nghi thức đánh trống khai hội, chính thức mở màn mùa lễ hội Bạch Y Công Chúa Xuân Bính Ngọ năm 2026. Tiếng trống khai hội vang lên rộn ràng giữa không gian núi rừng Phú Sơn như báo hiệu một mùa lễ hội linh thiêng và rực rỡ bắt đầu.

Đồng chí Lê Văn Cường – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mậu Lâm thực hiện nghi thức đánh trống khai hội, chính thức mở màn mùa lễ hội Bạch Y Công Chúa Xuân Bính Ngọ năm 2026.

Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra trong không khí vui tươi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc. Các câu lạc bộ văn nghệ quần chúng trên địa bàn xã đã mang đến những tiết mục dân ca, điệu múa truyền thống và chương trình ca múa mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, góp phần làm cho không gian lễ hội thêm rộn ràng, giàu màu sắc văn hóa

Ngay sau đó, các đại biểu và Nhân dân đã thành kính thực hiện nghi lễ dâng hương và tế lễ truyền thống để tưởng nhớ công đức của Bạch Y Công Chúa. Trong làn khói hương trầm lan tỏa trước sân đền, từng dòng người nối tiếp nhau dâng hương, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên và hạnh phúc.

Điểm nhấn của lễ hội năm nay là nghi thức rước kiệu Bạch Y Công Chúa quanh làng Phú Sơn. Trong tiếng trống, tiếng chiêng vang vọng, đoàn rước được tổ chức trang nghiêm với sự tham gia của các đồng chí lãnh đạo xã cùng đông đảo Nhân dân địa phương. Kiệu thờ được trang trí lộng lẫy, đi qua các tuyến đường chính của làng trong sự thành kính của người dân hai bên đường. Những lá cờ hội rực rỡ tung bay trong gió xuân hòa cùng âm thanh nhạc lễ đã tạo nên khung cảnh vừa linh thiêng, vừa rộn ràng của một lễ hội truyền thống vùng quê xứ Thanh.

Trải qua nhiều thế hệ, lễ hội Bạch Y Công Chúa đã trở thành một sinh hoạt văn hóa tâm linh quan trọng của cộng đồng cư dân vùng cửa rừng Mậu Lâm. Không chỉ là dịp để tưởng nhớ công đức vị nữ thần bảo hộ núi rừng, lễ hội còn là không gian văn hóa cộng đồng nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ, trao truyền và tiếp nối qua các thế hệ. Giữa nhịp sống đổi thay của vùng đất đang trên đà phát triển, lễ hội vẫn giữ nguyên sức sống bền bỉ trong đời sống tinh thần của người dân, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa địa phương.

Ngày nay, cùng với sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng lòng của Nhân dân, lễ hội Bạch Y Công Chúa không chỉ là hoạt động tín ngưỡng truyền thống mà còn trở thành điểm hẹn văn hóa tâm linh của người dân và du khách thập phương mỗi độ xuân về. Giữa không gian núi rừng Phú Sơn thanh bình, tiếng trống hội, tiếng chiêng rộn ràng cùng dòng người thành kính dâng hương như tiếp thêm sức sống cho một di sản văn hóa lâu đời, góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của tín ngưỡng thờ Mẫu – một nét đẹp đặc sắc trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt.